Nội dung chính
Trường hợp thực tế: Bé 4 tuổi bị nghẹt thực phẩm
Trong lúc đang ăn cơm muối vừng, bé N.M (4 tuổi) đột ngột ho dữ dội, mặt tím tái và khó thở, buộc gia đình phải đưa trẻ cấp cứu ngay lập tức. Tại bệnh viện, bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh đã thực hiện thủ thuật Heimlich, giúp dị vật – một hạt lạc trong muối vừng – bật ra, cứu sống bé.
Nguyên nhân và dấu hiệu cảnh báo
Hầu hết các trường hợp nghẹt thực phẩm ở trẻ nhỏ xuất phát từ việc ăn các loại hạt, đậu, hoặc thực phẩm có kích thước vừa phải. Khi dị vật chặn đường thở, trẻ thường biểu hiện:
- Ho mạnh, không dứt, không phát ra tiếng rít.
- Mặt tím tái, môi nhợt nhạt.
- Khó thở, có thể lịm đi nhanh chóng.
- Không thể nói hoặc khóc.
Cách sơ cứu đúng chuẩn
1. Trẻ dưới 1 tuổi
Đặt trẻ nằm sấp trên cẳng tay, đầu thấp hơn thân. Thực hiện 5 lần vỗ mạnh vào lưng giữa hai xương bả vai, sau đó lật trẻ ngửa và ấn 5 lần vào 1/3 dưới xương ức. Lặp lại cho đến khi trẻ ho mạnh hoặc dị vật bật ra.
2. Trẻ từ 1 tuổi trở lên
Để trẻ đứng hơi cúi người về phía trước, vỗ mạnh 5 lần vào lưng. Nếu dị vật chưa ra, người lớn đứng phía sau, vòng tay qua bụng và thực hiện ép bụng (thủ thuật Heimlich) 5 lần: kéo lên, rồi đẩy mạnh xuống. Tiếp tục luân phiên vỗ lưng và ép bụng cho đến khi dị vật được đẩy ra.
3. Trẻ bất tỉnh, không thở
Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức. Thực hiện ép tim và thổi ngạt liên tục theo hướng dẫn cho lứa tuổi, cho tới khi nhân viên y tế tới hoặc dị vật được đẩy ra.
Sau khi cứu: Theo dõi và phòng ngừa
Khi dị vật đã được loại bỏ và trẻ tỉnh lại, phụ huynh cần quan sát trong vòng 24 giờ để phát hiện bất kỳ dấu hiệu khó thở, ho kéo dài hoặc chảy máu. Đưa trẻ đi khám để kiểm tra tổn thương đường thở và phổi.
Để giảm nguy cơ nghẹt thực phẩm, phụ huynh nên:
- Tránh cho trẻ ăn hạt nguyên hạt hoặc thực phẩm có kích thước lớn.
- Giữ trẻ ngồi yên, không ăn khi đang chạy, chơi hoặc cười lớn.
- Luôn quan sát trẻ trong suốt bữa ăn và sẵn sàng can thiệp ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Việc trang bị kiến thức sơ cứu sặc dị vật không chỉ cứu sống mà còn nâng cao sự an toàn cho trẻ trong những tình huống khẩn cấp.