Nội dung chính
Viêm màng não do não mô cầu có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Bệnh nhân nặng tính tại Bệnh viện Bạch Mai
Viện Y học Nhiệt đới – Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận một ca viêm màng não do Neisseria meningitidis (não mô cầu) với diễn biến nguy kịch. Bệnh nhân được chuyển lên từ tuyến dưới trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp cần đặt nội khí quản, sốt cao liên tục, xuất huyết tiêu hóa và xuất hiện ban xuất huyết hoại tử trên da.
Tiểu sử bệnh: vào ngày 8/1 bệnh nhân chỉ có mệt mỏi, ớn lạnh và tự truyền dịch tại nhà mà không cải thiện. Đến ngày 10/1 sốt tăng, xuất hiện ban xuất huyết vùng cổ‑ngực, không đau đầu nhưng mệt nặng, được đưa cấp cứu. Bệnh nhân có tiền sử viêm gan B mạn tính, loét dạ dày, polyp dạ dày và gout.
Ngay khi nghi ngờ, đội ngũ y tế đã cách ly, thực hiện xét nghiệm máu, dịch họng và chọc dò dịch não tủy. Kết quả PCR dương tính với Neisseria meningitidis. Bệnh nhân được khởi đầu bằng kháng sinh đặc hiệu và điều trị đa chuyên khoa cho các biến chứng: nhiễm khuẩn huyết, xuất huyết tiêu hóa, giảm tiểu cầu và viêm gan B mạn.
Đến sáng 15/1, bệnh nhân đã được rút ống nội khí quản, sốt giảm, tỉnh táo và tiến triển tốt.
Trường hợp chiến sĩ 22 tuổi tại Bệnh viện Quân đội 108
Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một chiến sĩ 22 tuổi với các dấu hiệu: sốt 39 °C, rét run, đau đầu dữ dội, sợ ánh sáng, nôn mửa và rối loạn tiêu hóa. Xét nghiệm xác nhận nhiễm Neisseria meningitidis, kèm nhiễm khuẩn huyết, tổn thương gan‑mật và rối loạn đông máu, nguy cơ suy đa tạng.
Sau 3 ngày điều trị theo phác đồ chuẩn (kháng sinh, hỗ trợ hô hấp, quản lý đông máu), bệnh nhân ổn định, các chỉ số sinh tồn bình thường và không xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Tốc độ lây lan và nguy cơ cao
Theo thống kê 2015‑2025, Bệnh viện Quân đội 108 đã tiếp nhận hơn 10 ca viêm màng não do não mô cầu, trong đó 5 ca vào năm 2025, một số ca có diễn biến nặng và nguy kịch.
PGS.TS Đỗ Duy Cường, Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bạch Mai) nhấn mạnh: vi khuẩn Neisseria meningitidis sinh sống trong khoang hầu họng, lây truyền qua giọt bắn. Bệnh dễ bùng phát trong môi trường đông người như ký túc xá, doanh trại quân đội, trường học và các buổi tụ tập.
Đối tượng dễ mắc bệnh chủ yếu là thanh thiếu niên và người trẻ chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm vắc‑xin. Tỷ lệ người mang mầm không triệu chứng dao động từ 5 %‑20 %, tạo nguồn lây tiềm năng.
Không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nhanh sang viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, suy đa tạng và gây tử vong trong vòng 24 giờ. Ngay cả khi sống sót, bệnh nhân có nguy cơ để lại di chứng nặng nề như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Biện pháp phòng ngừa và tiêm vắc‑xin
Chuyên gia y tế khẳng định vắc‑xin là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để ngăn ngừa viêm màng não do não mô cầu. Tại Việt Nam, các nhóm huyết thanh phổ biến gồm A, B, C, Y và W.
Người dân, đặc biệt là trẻ em, thanh thiếu niên và chiến sĩ mới, cần tiêm đầy đủ vắc‑xin theo khuyến cáo, duy trì vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và khám bệnh ngay khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, lơ mơ, cứng gáy hoặc xuất hiện ban xuất huyết dưới da.
“Chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ bảo vệ bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, nhất là trong thời điểm nhiều lễ hội, hội họp đông người hiện nay,” các chuyên gia nhấn mạnh.
Kết luận
Viêm màng não do não mô cầu vẫn là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt trong môi trường tập thể. Việc nâng cao nhận thức, tiêm vắc‑xin đầy đủ và thực hiện các biện pháp phòng ngừa cơ bản là chìa khóa giảm thiểu nguy cơ bùng phát và bảo vệ tính mạng.
Bạn đã tiêm vắc‑xin phòng ngừa chưa? Hãy chia sẻ bài viết để mọi người cùng nâng cao cảnh giác!